ADLAB PRO, een Europees Audiodescriptie-Project

Al gehoord van ADLAB PRO? Dat is het Europese vervolgproject van ADLAB, wat staat voor ‘Audio Description: Lifelong Access for the Blind’. ADLAB heeft Europese richtlijnen ontworpen voor audiodescriptie (AD), op basis van internationaal onderzoek. ADLAB PRO is een project van drie jaar (2016 tot 2019), gefinancierd door de Europese Unie in het kader van het Erasmus Plus-programma. Dit project wil vastleggen wat een professionele audiobeschrijver precies moet kunnen.

Audiodescriptie maakt audiovisuele producten toegankelijk voor mensen met een visuele handicap. De techniek wordt steeds vaker toegepast. Tot nu toe is echter nergens op een goede en betrouwbare manier bepaald welke vaardigheden audiobeschrijvers moeten hebben en hoe ze opgeleid moeten worden.
ADLAB PRO wil een duidelijk beeld krijgen van hoe audiodescriptie in Europa wordt aangeleerd. Wat bestaat er, wat zijn de tekorten en hoe kunnen er internationale regels en richtlijnen komen voor de industrie en voor alle universiteiten of hogescholen die AD willen onderwijzen? Dit moet leiden tot betere AD voor iedereen, op diverse gebieden: film, theater, opera, musea enzovoort.
Uiteindelijk willen de onderzoekers een Europees netwerk opzetten voor AD-cursussen in het hoger onderwijs. Ze willen ook de beleidsmakers overtuigen van het belang van toegankelijke audiovisuele informatie voor blinde en slechtziende personen.
Alle hoofdpartners in dit project hebben veel ervaring, wat een goede basis is voor het onderzoek. De universiteit van Triëst (Italië) coördineert de werkzaamheden. De andere hoofdpartners zijn de autonome universiteit van Barcelona (Spanje), de Universiteit Antwerpen, de Universiteit Adama Mickiewicza Poznaniu (Polen), Radio en Televisie Slovenië, Soundfocus (Nederland), Utopian Voices en het Royal National Institute for the Blind (beide uit het Verenigd Koninkrijk).
Wij zijn er trots op dat VeBeS aan dit project mag meewerken als ondersteunende partner! In dat verband namen we in april 2016 al deel aan het eerste Unlimited-symposium aan de Universiteit Antwerpen. Daar werd ook een ander, verwant Europees project voorgesteld, namelijk ACT of ‘Accessible Culture and Training’.
We hebben op dat symposium trouwens het idee opgevat onze contacten aan te spreken om een opera van AD te voorzien. Dat is ondertussen in 2017 gelukt. We hadden al eerder een vorm van samenwerking met de Vlaamse Opera en daar deelden ze direct ons enthousiasme. Studenten vertaler-tolk van de Universiteit Antwerpen hebben voor een heel goede audiodescriptie gezorgd, onder het waakzame oog van professor Aline Remael en doctoraatsstudent Nina Reviers. VeBeS kreeg een subsidie van de ‘Stadsmakers’, zodat we ons steentje konden bijdragen bij de financiering. Op 28 maart werd de opera ‘Agrippina’ opgevoerd met live AD, een primeur in België. En het gaat vooruit: in november en december was er ‘Le Duc d’Albe’ in Gent.
In het kader van het ADLAB PRO-project was er in september nog een ‘multiplier event’ in Poznan (Polen). Enkele van de partners gaven er voordrachten, workshops en een kijk op onderzoeksresultaten. Dat is ook de bedoeling van een ‘multiplier event’: informatie geven over de activiteiten en vorderingen van projecten. Ik heb maar niet gevraagd of ik daar op kosten van VeBeS naartoe mocht. In de zomer van dit jaar is er trouwens een tweede Unlimited-symposium in Barcelona, deze keer in het kader van het ACT-project.
Als je interesse hebt in de evolutie van het ADLAB PRO-project, kun je dat volgen op www.adlabpro.eu. Alles is in het Engels, maar meestal kun je de pagina’s via een vertaalknop lezen.
En er is nog meer. VeBeS is ook toegevoegd aan de mailinglijst van Transmedia Benelux, een onderzoeksgroep rond AD en AVT (audiovisuele vertaling) in België en Nederland vanuit de Universiteit Antwerpen. Als we dan nog eens onze regelmatige contacten met de VRT vermelden, dan weet je dat VeBeS, in zoverre we dat kunnen en voor zover onze kennis reikt, meehelpt om het AD-aanbod op te tillen, zowel kwantitatief als kwalitatief. We zijn een gebruikersorganisatie die op dit niveau echt inspraak heeft en waar rekening mee wordt gehouden.
Waarom is dit zo belangrijk? De techniek van het verbaal beschrijven (audiodescriptie) helpt blinde en slechtziende mensen om iets te volgen wat hoofdzakelijk visueel wordt overgedragen. Een commentaarstem vertelt, netjes tussen de dialogen en belangrijke geluiden door, wat wij niet zien en waardoor we dus een stuk van het verhaal missen. De stem zegt iets over plaats, situatie, kleding, gezichtsuitdrukkingen, omgeving, actie en vertelt zo mee het volledige plaatje. Dat is ondertussen voor velen van ons een enorme meerwaarde geworden.
Hopelijk kun jij ook genieten van het groeiende aanbod, zowel op tv als bij film, toneel, dans, opera, musea en live-events.
We houden je op de hoogte.      

(Eric Van Damme)

Delen op Google+